Parir en Galiza hai medio século, unha charla coas protagonistas

O Museo do Pobo acolle unha tertulia arredor da maternidade con maiores de 65 anos

ESTEFANÍA LOSADA- Galicia-Hoxe. 13-3-2010

O Museo do Pobo Galego (en colaboración coa Asociación Mámoa e o centro sociocultural da Trisca) celebrou este xoves á tardiña outro dos faladoiros do programa Café da Memoria, unha actividade que anima os maiores a reviviren as súas experiencias e transmitírllelas ás xeracións máis novas, recuperando á vez vellas memorias e o modelo de expresión máis antigo: a narración oral. Nesta última reunión, as mulleres acapararon o protagonismo e aproveitaron a semana na que se conmemora o Día da Muller para falar sobre o embarazo, o parto e a maternidade, rememorar como se vivían e demostrar canto cambiaron.

A muller que se atreveu a romper o xeo empezou por resaltar que “antes non tiñamos información, non ten nada que ver co de agora. As mulleres que quedan embarazadas enseguida o saben, e tamén se é neno ou nena”. Quitoulle ferro con humor, asegurando que na súa época “xa sabiamos que os nenos non viñan de París, pero pouco máis”.

Outra das asistentes, unha muller de 82 anos chamada Lidia e natural de Vedro (Lugo), aproveitou para comentar que, para saber o sexo dos seus fillos, o único que tiña antes do parto era “a intuición”. “Aínda así”, presume, “nunca levei un chasco”.

Todas as participantes coinciden en que os principais cambios se deron na implicación médica durante o embarazo e o parto. A maioría nunca visitou o seu médico de cabeceira, moito menos un xinecólogo, durante os meses de xestación. Só aquelas que notaban algún problema buscaban a axuda dun profesional. “Agora van ao xinecólogo para todo”, comenta Carme.

Durante séculos mantivéronse redes de mulleres que se axudaban unhas a outras durante o parto. Nais, irmás e veciñas axudaban como podían e algunhas delas gañaban a fama de comadroas. Matilde asegura que a que acompañaba “era simplemente unha muller con experiencia, porque saber sabía tanto como o resto”. A día de hoxe, Carme aínda non sabe se o dicían en serio ou de broma, pero recorda que “algunhas mulleres dicían que ían parir á corte para non manchar a casa”, pero enseguida aclara: “Eu tiven os meus fillos na cama”, como todas as presentes.

Cando nacía un bebé, as principais preocupacións eran alimentalo e bautizalo. Agora que viron as súas fillas criando os seus netos non se atreven a dicir que a alimentación de antes fose mellor, só que era máis natural. Si que coinciden na diferenza que fai a cantidade de comida: “Agora os bebés están máis gordiños, máis fermosos”, di Matilde.

A escaseza de leite materno antes de que aparecese o leite en po era un problema que preocupaba a todas as nais, por iso abundaban os remedios, máis ou menos supersticiosos. Recordan que se lles recomendaba ás mulleres que producían pouco leite que comesen sardiñas ou bebesen cervexa, e que cando fose necesario recorrer ao leite de vaca, se utilizase só a producida por un mesmo animal. Do contrario, o bebé poríase enfermo.

En tempos nos que a devoción relixiosa e a mortalidade infantil eran moito máis elevadas que na actualidade, o bautizo do naipelo considerábase urxente e adoitaba celebrarse nos tres primeiros días de vida do pequeno. Os padriños eran os que o levaban á Igrexa, xa que as mulleres non podían asistir á misa durante as sete semanas seguintes ao parto, supostamente porque era o tempo que tardaban en “purificarse”. Esas sete semanas tiñan outra cara, máis positiva: era o tempo coñecido como “a dieta”, no que a nai descansaba, recuperábase e deixábase consentir. Alimentábana en abundancia con ovos, pan e galiñas e dábanselles algúns caprichos, como galletas e chocolate, doces que non eran tan fáciles de obter hai máis de 50 anos.

Lidia tivo 6 fillos ao longo da súa vida, tres nenos e tres nenas. Quedou embarazada por primeira vez con só 16 anos e estando aínda solteira, polo que ao principio “non quería que se soubese”, recorda. Casou no seu último mes de embarazo, e iso foi o único que a librou do estigma das nais solteiras. “Non podían relacionarse cos demais nin ir a ningures, e menos a unha festa”.

Advertisements

Deixar unha resposta

introduce os teu datos ou preme nunha das iconas:

Logotipo de WordPress.com

Estás a comentar desde a túa conta de WordPress.com. Sair / Cambiar )

Twitter picture

Estás a comentar desde a túa conta de Twitter. Sair / Cambiar )

Facebook photo

Estás a comentar desde a túa conta de Facebook. Sair / Cambiar )

Google+ photo

Estás a comentar desde a túa conta de Google+. Sair / Cambiar )

Conectando a %s

%d bloggers like this: